Dlaczego należy czytać Ogólne Warunki Umowy ubezpieczenia OWU?

Ubezpieczając siebie, dom czy samochód, wraz z polisą otrzymujemy ogólne warunki umowy ubezpieczenia, czyli OWU. Prawdę mówiąc, jest to ważniejszy dokument od polisy, ponieważ w nim określone są prawa i obowiązki stron zawierających umowę ubezpieczenia. Przed podpisaniem umowy ubezpieczenia należy zatem dokładnie zapoznać się z OWU.

Odmowa wypłaty

Nieczytanie warunków umowy może prowadzić do błędnego przekonania, że firma ubezpieczeniowa pokryje za nas wszelkie szkody w chwili zaistnienia wypadku lub kolizji. Dopiero, kiedy otrzymamy decyzję o odmowie wypłaty, zaczynamy studiować postanowienia ogólnych warunków polisy, jednak jest to stanowczo za późno. Wszelkie decyzje dotyczące odszkodowań firmy ubezpieczeniowe mają obowiązek uzasadnić, to znaczy podać podstawę, a także wskazać wynikający z umowy tryb odwoławczy, wraz z podaniem terminu złożenia odwołania.

W jakich przypadkach może dojść do odmowy wypłaty odszkodowania?

Jedną z przyczyn może być nieopłacenie w terminie składki lub kolejnej raty składki, albo opłacenie jej po terminie, co jest powodem automatycznego wygaśnięcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń, ponieważ powstaje tak zwane ustanie bytu prawnego umowy ubezpieczenia.
Samo zawarcie umowy ubezpieczenia i jej podpisanie nie jest jednoznaczne z przyjęciem odpowiedzialności przez firmę ubezpieczeniową. Czas odpowiedzialności, jeżeli strony umowy nie ustaliły inaczej, rozpoczyna się następnego dnia po opłaceniu składki ubezpieczeniowej lub pierwszej raty składki, w przypadku, gdy płatność rozłożona jest na raty. Jeżeli składka rozłożona jest na raty, nieopłacenie kolejnej raty lub opłacenie jej po terminie powoduje wygaśnięcie odpowiedzialności i rozwiązanie umowy, z czego możemy nie zdawać sobie sprawy, jeśli nie przeczytamy OWU.

Co to jest umowa ubezpieczenia?

Definicję umowy ubezpieczenia znaleźć można w art. 805 § 1 Kodeksu Cywilnego. Z przepisu tego wynika, że poprzez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Składka ubezpieczeniowa jest świadczeniem pieniężnym, dlatego jego spełnienie zawsze musi polegać na zapłaceniu przez ubezpieczającego określonej kwoty pieniężnej. Dodajmy: w określonym terminie.
Zgodnie z zasadą, obowiązującą w polskim prawie cywilnym (art. 450 i następne k.c.), za moment spełnienia świadczenia pieniężnego uważa się czas, w którym środki pieniężne zostały pozostawione do dyspozycji wierzyciela (w stosunku ubezpieczeniowym ubezpieczyciel jest wierzycielem ubezpieczającego, w zakresie zapłaty przez niego składki ubezpieczeniowej). W przypadku, gdy składka jest opłacana gotówką (lub czekiem), przekazaną do rąk osoby upoważnionej przez zakład ubezpieczeń do jej odbioru (np. agenta ubezpieczeniowego uprawnionego do inkasowania składki), to moment wykonania obowiązku zapłacenia składki jest momentem wydania tych środków upoważnionej osobie.

Opłacanie składki

Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy składka regulowana jest w drodze wpłaty na rachunek bankowy firmy ubezpieczeniowej. Tu za moment zapłaty uznawany jest moment, w którym nastąpiło uznanie rachunku ubezpieczyciela (pieniądze wpłynęły na ten rachunek i zostały zaksięgowane). Ubezpieczający musi więc pamiętać o odpowiednio wcześniejszym wydaniu dyspozycji, tak by składka nie wpłynęła zbyt późno, gdyż może to skutkować późniejszym rozpoczęciem odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo doprowadzić, w myśl art. 814 k.c. do rozwiązania stosunku ubezpieczenia i w konsekwencji do wydania przez zakład ubezpieczeń decyzji odmownej wypłaty odszkodowania z powodu braku odpowiedzialności lub wygaśnięcia umowy ubezpieczenia.
Warto więc pamiętać o terminowym opłacaniu składek, czy też rat oraz o czytaniu ogólnych warunków ubezpieczenia, by uchronić się przed sytuacją odmowy wypłaty odszkodowania, jeśli powstanie szkoda.